คำศัพท์เกี่ยวกับรถไฟฟ้า
1 ธันวาคม 2567
อภิธานศัพท์ EV
| รายการ | คำอธิบาย |
|---|---|
| ABS | ระบบเบรค ABS หรือ Anti-Lock Brake System คือ ระบบเพื่อการเบรคที่ปลอดภัย สร้างขึ้นเพื่อป้องกันการเบรคจน “ล้อล็อก” ทำให้รถเสียหลักหรือไถลจนคุมทิศทางไม่ได้ รถที่ใช้งานระบบเบรค ABS จึงสามารถคุมทิศทางของรถได้ขณะเบรคฉุกเฉิน เรียกได้ว่าเป็นตัวช่วยเพื่อความปลอดภัยของผู้ขับขี่ในเวลาเกิดอุบัติเหตุหรือเวลาที่ต้องเบรคกระทันหันน |
| Battery cycles | รอบในการชาร์จไฟฟ้า การชาร์จ 0%-100% เท่ากับการชาร์จ 1 รอบ ไม่ได้หมายถึงการชาร์จ 1 ครั้ง ยกตัวอย่าง การชาร์จแบตเตอรี่จาก50%ถึง100%เท่ากับการชาร์จ0.5รอบ |
| BMS | ย่อมาจาก Battery Management System ช่วยในการจัดการ และความคุมการทำงานของแบตเตอรี่ หากไม่มีการควบคุมการทำงานของแบตเตอรี่แล้ว จะทำให้แบตเตอรี่ เสียหายหรือเสื่อมสภาพการใช้งานได้เร็วกว่าปกติ หรือกว่าที่ควรเป็น |
| CBS | ย่อมาจาก Combi Brake System คือ ระบบเบรคที่ผสานกัน ในที่นี้คือการผสานกันของเบรคหน้าและหลัง หรือการกระจายแรงเบรคระหว่างล้อทั้งสอง ระบบ CBS จะช่วยกระจายแรงเบรคไปอีกข้าง เพื่อการหยุดรถที่มีประสิทธิภาพสูงสุด, ระยะสั้นที่สุด โดยที่ไม่ลื่นไหลหรือล้อล๊อค |
| Controller กล่องควบคุม | ทำหน้าที่ควบคุมและตรวจสอบระบบการทำงานทุกอย่างในการขับเคลื่อนของรถไฟฟ้า |
| Cruise Control | ระบบที่ช่วยให้รถสามารถรักษาความเร็วในการขับขี่ที่ผู้ขับตั้งไว้โดยอัตโนมัติ โดยไม่ต้องบิดคันเร่งตลอดเวลา ระบบCruise Control นี้จะเป็นการเลียนแบบวิธีการขับรถของคนโดยทำให้ความเร็วของรถคงที่ เหมาะกับสภาพท้องถนนที่การจราจรไม่ติดขัด |
| CTC (Cell-to-Chassis) | คือแนวคิดการออกแบบที่เซลล์แบตเตอรี่ให้เข้ากับแชสซีส์ (chassis คือ โครงสร้างของรถยนต์)โดยตรง การรวมเซลล์แบตเตอรี่เข้ากับโครงสร้างพื้นฐาน มีข้อดีคือ ทำให้การใช้พื้นที่และน้ำหนักของรถมีประสิทธิภาพ ช่วยเพิ่มความแข็งแรงของโครงสร้างรถและช่วยกระจายความร้อนได้ดีขึ้น |
| C-Rate กระแสไฟฟ้าสูงสุด | กระแสไฟฟ้าสูงสุดที่แบตเตอรี่สามารถจ่ายได้โดยไม่ทำให้แบตเตอรี่เสียหาย หน่วยวัดกระแสไฟฟ้าสูงสุดคือ อัตราคูณของขนาดความจุแบตเตอรี่ เช่น แบตเตอรี่ขนาด 100 Ah กระแสไฟฟ้าสูงสุด C-rate 10 คือ 10 แอมแปร์ โดยทั่วไปผู้ผลิตมักกำหนดค่า C-Rate ต่ำๆ เพื่อให้อายุการใช้งานนานและแบตเตอรี่ไม่ร้อนมาก ผู้ใช้แบตเตอรี่ควรตรวจสอบก่อนใช้งาน |
| DC Brushless motor | เป็นมอเตอร์ชนิดที่ไม่มีแปรงถ่าน จึงทำให้มีอายุการใช้งานยาวนานกว่า ไม่ต้องดูแลรักษามาก และรถไฟฟ้าที่มีมอเตอร์ชนิดนี้จะส่งกำลังแรงขับเคลื่อนได้ดีกว่า แต่ข้อเสียมอเตอร์ชนิดนี้ก็มีราคาสูงขึ้นตามไปด้วย |
| Displayer | หน้าจอแสดงผลดิจิทัล |
| Ground Clearance | ค่าความสูงจากพื้นถึงจุดที่ต่ำที่สุดของตัวถังของรถ ซึ่งโดยปกติแล้วก็คือใต้ท้องรถนั่นเอง |
| Keyless Remote | สตาร์ทโดยไม่ใช้กุญแจ |
| kW หรือ กิโลวัตต์ | เป็นหน่วยวัดกำลังไฟฟ้า เอาไว้คำนวณอัตราการไหลของไฟฟ้า เช่น เครื่อง home charge จ่ายไฟ 7 kW เท่ากับแต่ละชั่วโมงไฟจะเข้า 7 kW |
| Normal Charge การชาร์จไฟแบบปกติ | เป็นการชาร์จไฟฟ้ากระแสสลับ หรือที่เรียกว่า ชาร์จ AC ใช้กับรถยนต์ไฟฟ้าทุกรุ่น และปลั๊กอินไฮบริด โดยการชาร์จแบบ AC นั้นเหมาะกับการชาร์จเอาไว้ข้ามคืนหลังจากผู้ขับขี่กลับบ้าน เพราะสามารถชาร์จจากไฟบ้านปกติได้โดยตรงเลย เนื่องจากเป็นการชาร์จไฟฟ้ากระแสสลับแบบไฟฟ้าภายในบ้านจึงมีอัตราค่าไฟถูกกว่า |
| Fast charge /Quick charge การชาร์จไฟแบบเร็ว | เป็นการชาร์จไฟฟ้ากระแสตรง หรือ DC โดย DC จะชาร์จไฟฟ้าเข้าแบตเตอรี่ภายในรถโดยตรง ไม่ต้องผ่าน On Board Charger จึงเหมาะกับการชาร์จเร็ว ใช้เวลาในการชาร์จน้อย เนื่องจากเป็นการชาร์จไฟฟ้ากระแสตรง จึงมีอัตราค่าไฟสูงกว่า |
| FOC (Field-Oriented Control) | คือเทคโนโลยีใหม่ที่สำคัญสำหรับระบบมอเตอร์ โดยเฉพาะการควบคุมมอเตอร์แบบใช้แม่เหล็กถาวร |
| Headlight | ไฟหน้าของรถ |
| Hub Motor (ฮับมอเตอร์) | มอเตอร์จะอยู่ดุมล้อหลังของมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า เพื่อทำหน้าที่ส่งกำลังในการขับเคลื่อนของตัวรถ ข้อดีคือ น้ำหนักเบา เสียงเงียบ อายุการใช้งานนาน ดูแลง่าย การเก็บสายไฟเพื่อความสวยงามก็จะสะดวกและเรียบร้อยสะอาดตา และการที่อยู่ที่ล้อหลังยังช่วยให้การขับขี่ทรงตัวได้ดี |
| Max Load (น้ำหนักบรรทุกสูงสุด) | น้ำหนักบรรทุกสูงสุดที่รถจะรับได้ ไม่รวมน้ำหนักของรถ |
| Mid drive Motor (มอเตอร์ขับกลาง) | มอเตอร์แบบ Mid Drive ถูกติดตั้งอยู่บริเวณฟันเฟือง เชื่อมต่อกับโซ่หรือสายพาน มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าความเร็วสูงนิยมใช้มอเตอร์ชนิดนี้ มากกว่าฮับมอเตอร์ เพราะฮับมอเตอร์อยู่ที่ล้อ เสี่ยงที่จะเกิดความร้อนที่ยางจนระเบิด มอเตอร์ขับกลางมีการกระจายความร้อนได้ดี และยังมีระบบระบายความร้อนด้วยอากาศหรือระบายความร้อนด้วยน้ำ |
| NFC CARD | NFC ย่อมาจาก Near Field Communication เป็นเทคโนโลยีการแลกเปลี่ยนเนื้อหาดิจิทัล และการเชื่อมต่ออุปกรณ์ระยะใกล้ ระหว่างอุปกรณ์ต่าง ๆ ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดการสื่อสารที่ไม่ได้รับอนุญาต การทำงานโดยการนำอุปกรณ์ NFC สองตัวมาอยู่ใกล้กันในระยะการอ่านสูงสุดประมาณหนึ่งเซนติเมตร ในรถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าใช้ NFC CARD ในการสตาร์ทรถโดยไม่ต้องใช้กุญแจ |
| Range | เป็นการวัดว่ารถไฟฟ้าสามารถวิ่งได้ระยะทางเท่าไหร่ต่อการชาร์จแบตเตอรี่ครั้งเดียวหน่วยเป็นกิโลเมตร เนื่องจากมีการทดสอบที่แตกต่างกัน และความแม่นยำในการวัด รวมถึงเงื่อนไขต่างๆ ในการวัดก็แตกต่างกัน |
| Safety Break | เบรคตัดสวิตช์ มีหลักการทำงานคือ ตัดวงจรไฟฟ้า จากมือบิดคันเร่งออก เมื่อเรากำเบรค ซึ่งช่วยสร้างความปลอดภัย ทำให้เราไม่ต้องกังวลว่า รถจะเบรกไม่อยู่ |
| Seat Height | ความสูงของที่นั่งวัดจากพื้น |
| SoC (State of Charge) | คือเกณฑ์บ่งบอกระดับพลังงานที่เหลืออยู่ในแบตเตอรี่ของรถไฟฟ้า แสดงผลเป็นเปอร์เซ็นต์ตั้งแต่ 0% (แบตเตอรี่หมด) ถึง 100% (แบตเตอรี่เต็ม) ค่านี้ได้มาจากการวัดแรงดันไฟฟ้าในแต่ละเซลล์ย่อยของแบตเตอรี่ และนำมาเปรียบเทียบกับความจุทั้งหมดที่แบตเตอรี่สามารถเก็บได้ |
| TCS (Traction Control System) | ระบบป้องกันล้อหมุนฟรี ที่จะช่วยรักษาแรงฉุดลากเมื่อเร่งความเร็วบนพื้นผิวที่ลื่น ถนนที่ไม่ได้ลาดยางหรือถนนเปียก หากเซ็นเซอร์ตรวจพบว่าล้อหลังเริ่มเกิดการลื่นไถล (การหมุนที่ไม่สามารถควบคุมได้) ระบบป้องกันล้อหมุนฟรีจะให้ความช่วยเหลือโดยการควบคุมกำลังเครื่องยนต์จนกว่าจะมีแรงฉุดลากกลับคืน |
| Torque แรงบิดสูงสุด | คือแรงที่เกิดจากการหมุนของเพลาเครื่องยนต์ ช่วยให้รถเคลื่อนที่ไปด้านหน้าได้ แรงบิดนั้นส่งผลต่ออัตราเร่ง รถที่มีแรงบิดสูงๆ จะออกตัวได้ง่ายและเร็วขึ้น มีหน่วยเป็น นิวตันเมตร/รอบต่อนาที |
| Tubeless | ยางที่ไม่มียางใน โดยจะมีโครงสร้างผ้าใบด้านใน และเนื้อยางด้านนอกที่แข็งแรงกว่ายางรถทั่วไปที่มียางใน ข้อดีคือ เก็บรักษาลมยางได้นานกว่า อายุการใช้งานนานกว่า |
| WMTC (World Motorcycle Test Cycle) | การทดสอบอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงและการปล่อยมลพิษในมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า เป็นมาตรฐานภายใต้เงื่อนไขของ องค์การสหประชาชาติ (UN) โดยในไทยทดสอบ ระยะทางการขับขี่ของมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า ต่อการอัดประจุ 1 ครั้งเต็ม และมีความจุแบตเตอรี่ตั้งแต่ 3 kWh ขึ้นไป |
| ความจุของแบตเตอรี่ | คือปริมาณไฟฟ้าที่แบตเตอรี่สามารถจัดเก็บได้ ซึ่งหน่วยวัดความจุแบตเตอรี่นั้นมีอยู่ด้วยกัน 2 หน่วย คือ แอมแปร์-ชั่วโมง (Ah) เป็นหน่วยวัดความจุของแบตเตอรี่แบบต่อเนื่อง ซึ่งหมายถึง ปริมาณกระแสไฟฟ้าที่แบตเตอรี่สามารถจ่ายได้อย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 1 ชั่วโมง ตัวอย่างเช่น แบตเตอรี่ที่มีขนาดความจุ 100 Ah สามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าได้ 100 แอมแปร์เป็นเวลา 1 ชั่วโมง หรือจ่ายกระแสไฟฟ้าได้ 1 แอมแปร์เป็นเวลา 100 ชั่วโมงกิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh) เป็นหน่วยวัดความจุของแบตเตอรี่แบบพลังงาน ซึ่งหมายถึง ปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่แบตเตอรี่สามารถจ่ายได้ เช่น เครื่อง home charge มีกำลังไฟ 7 kW หากชาร์จ 8 ชั่วโมง เมื่อนำมาคูณกันเท่ากับไฟจะเข้า 56 kWh |
| จอ LCD (Liquid Crystal Display) | การเปลี่ยนไปใช้หลอดไฟแบบใหม่ที่มีขนาดเล็กเรียงเป็นแถวแนวนอนยาวลงมา มี Liquid Crystal ผลึกแข็งกึ่งเหลวที่คอยบิดตัวเพื่อให้แสง Back Light ที่เป็นสีขาว ลอดผ่านทะลุ Color Filter 3 สี ได้แก่ สีแดง น้ำเงิน และเขียว หลอดไฟแต่ละหลอดจะแสดงแสงบนพื้นที่ของตัวเอง เมื่อเรามองจากระยะไกล ก็จะเห็นว่าเป็นภาพที่เราส่งขึ้นจอ |
| จอ TFT | เทคโนโลยี TFT ขึ้นชื่อในด้านคุณภาพของภาพที่เหนือกว่า สามารถสร้างภาพที่มีความละเอียดสูงพร้อมสีดำสนิทและสีสันสดใส ทำให้เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการใช้งานในจอแสดงผลระดับไฮเอนด์ เช่น โทรทัศน์ จอคอมพิวเตอร์ และสมาร์ทโฟน |
| ดิสก์เบรก (Disc Brake) | ชุดดิสก์เบรก ประกอบด้วย แผ่นจานดิสก์ ติดตั้งลงบนแกนเพลาล้อ เมื่อรถเคลื่อนที่ แผ่นจานดิสก์ จะหมุนไปพร้อมล้อ จากนั้นจะมีอุปกรณ์ที่ เราเรียกว่า คาลิปเปอร์ (Caliper) ที่เรียกกันทั่วไปว่า "ก้ามปูเบรก" |
| ดรัมเบรก (Drum Brake) | ในชุดเบรกแบบดรัมซึ่งมักติดตั้งอยู่ในรถราคาไม่แพง โดยทั่วไปดรัมเบรกจะใช้ติดตั้งที่ล้อหลัง ประกอบด้วยตัวดรัม (Drum) เป็นโลหะ วงกลมยึดติดกับดุมล้อ หมุนไปพร้อมล้อ และชุดฝักเบรก ซึ่งประกอบด้วยผ้าเบรก |
| ตำแหน่งเกียร์ P | ใช้เมื่อจอดรถ มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าบางรุ่นอาจเป็นโหมด power |
| ตำแหน่งเกียร์ S | โหมดสปอร์ต มีอัตราเร่งสูง ใช้ตอนขึ้นเนินที่มีความลาดชัน |
| ตำแหน่งเกียร์ E | โหมด economy |
| ตำแหน่งเกียร์ N | เกียร์ว่าง |
| ตำแหน่งเกียร์ R | เกียร์ถอยหลัง |
| แบตเตอรี่ | เป็นแหล่งกำเนิดไฟฟ้าที่อาศัยหลักการเปลี่ยนแปลงพลังงานเคมีให้เป็นพลังงานไฟฟ้าออกไปใช้งาน เป็นไฟฟ้ากระแสตรง แบตเตอรี่ประกอบด้วยเซลล์ไฟฟ้าตั้งแต่ 1 เซลล์ หรือมากกว่า |
| แบตเตอรี่กราฟีน | พัฒนามาจากแบตเตอรี่ตะกั่วกรด โดยเติมองค์ประกอบพิเศษของกราฟีน มีข้อดีคือ นำไฟฟ้าได้ดี ชาร์จไฟได้เร็วขึ้นแต่ความร้อนน้อยลง ปลอดภัยต่อการใช้งาน กักเก็บพลังงานได้มากขึ้น ทนทานและใช้งานได้นานขึ้น ราคาถูกกว่าแบตเตอรี่ลิเธียม |
| แบตเตอรี่ตะกั่วกรด | เป็นแบตเตอรี่ชาร์จได้ที่ใช้งานในรถยนต์มากที่สุด มีทั้งแบบชนิดน้ำและชนิดแห้ง แบตเตอรี่ชนิดนี้ใช้สำหรับจุดระเบิดเครื่องยนต์ ใช้เป็นหน่วยจ่ายพลังงานฉุกเฉิน ในขณะที่ไฟฟ้าดับ เป็นแบตเตอรี่ที่มีราคาถูก เนื่องจากใช้วัสดุที่หาได้ง่าย และมีกระบวนการผลิตไม่ซับซ้อน อีกทั้งยังมีอายุการใช้งานยาวนาน 2-5 ปี ใช้เวลานานกว่าจะชาร์จไฟเต็ม |
| แบตเตอรี่ลิเธียม | เป็นแบตเตอรี่ที่นิยมใช้มากที่สุดในปัจจุบัน ในอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ มักจะมีส่วนประกอบของแบตเตอรี่ลิเธียม เช่น อุปกรณ์พกพา โทรศัพท์มือถือ เครื่องตัดหญ้า รถยนต์ไฟฟ้า สกูตเตอร์ไฟฟ้า รถกอล์ฟ ฯลฯ แบตเตอรี่ชนิดลิเทียมไอออนมีความสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรม รถยนต์ที่ใช้พลังงานไฟฟ้า |
| แบตเตอรี่โซลิด สเตต (Solid-state Battery) | คือ แบตเตอรี่ที่ใช้อิเล็กโทรไลต์ในรูปของแข็ง มีความปลอดภัยสูงเนื่องจากโอกาสติดไฟต่ำ มีเสถียรภาพสูง ประกอบกับความหนาแน่นของพลังงานที่สูงขึ้น และประสิทธิภาพในการกักเก็บพลังงานที่เหนือกว่าเมื่อเทียบกับ แบตเตอรี่ลิเธียมไอออน สามารถชาร์จไฟได้อย่างรวดเร็ว ยังอยู่ในช่วงพัฒนา มีราคาค่อนข้างสูง |
| ฟังก์ชัน OTA (Over-The-Air) | เป็นการดาวน์โหลดแพ็คเกจอัปเกรดผ่านเครือข่ายโดยอัตโนมัติ |
| มาตรฐาน IP67 | ชื่อเต็ม International Protection Standard คือ มาตรฐานที่บ่งบอกว่าอุปกรณ์นั้นสามารถป้องกันของแข็งและของเหลวได้ในระดับไหน ซึ่งตัวเลข 2 หลัก ที่อยู่ด้านหลังของรหัส IP ก็คือ ตัวเลขที่บอกระดับการป้องกันของแข็ง และของเหลวนั่นเอง |
| ระบบกันสะเทือน Shock Absorber | ที่เรียกกันติดปากว่า ‘โช๊คอัพ’ เป็นระบบที่ช่วยให้การควบคุมรถและการเบรกของรถมีความปลอดภัย และสะดวกสบายในการขับขี่มากยิ่งขึ้นเมื่อเกิดการสั่นสะเทือนหรือเกิดการกระแทกบนท้องถนน ช่วยให้เกิดความนิ่มนวลระหว่างการขับขี่ ช่วยให้รถทรงตัวได้ดีเวลาเลี้ยว และยังช่วยให้หน้ายางสัมผัสพื้นถนนเท่ากันทุกล้อ เป็นการรักษาสภาพยางไปในตัวด้วย |
| ระยะฐานล้อ Wheelbase | เป็นระยะห่างระหว่างศูนย์กลางของเพลาหน้ากับจุดศูนย์กลางของเพลาหลัง |
| ระยะเวลาชาร์จ | ระยะเวลาชาร์จพลังงานแบตเตอรี่จาก 0% – 100% เมื่อชาร์จไฟบ้านกระแสสลับ(AC) และ 20%-80% เมื่อชาร์จที่สถานีด้วยไฟฟ้ากระแสตรง(DC) |
| แรงดันไฟฟ้า | มีหน่วยเป็นโวลต์ เขียนสั้นๆว่า V เป็นหน่วยวัดแรงดันไฟฟ้าของแบตเตอรี่ ซึ่งหมายถึง แรงดันไฟฟ้าที่แบตเตอรี่สามารถจ่ายได้ ยกตัวอย่างเช่น แบตเตอรี่ที่มีแรงดันไฟฟ้า 12 โวลต์ สามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าได้ 1 แอมแปร์เป็นเวลา 1 ชั่วโมง หรือจ่ายกระแสไฟฟ้าได้ 10 แอมแปร์เป็นเวลา 12 นาที |
| สวิทซ์ขาตั้ง | หลักการทำงานคือ เป็นสวิทช์เซนเซอร์ตัดระบบวงจรไฟฟ้าทีส่งกำลังไปยังมอเตอร์ เมื่อเรานำขาตั้งลง |
| สวิตช์เบรกเกอร์ | เป็นระบบสวิทช์ที่มาพร้อมกับสวิทช์การใช้งานของระบบรถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า จะเป็นตัวตัดระบบวงจรไฟฟ้าเพื่อไม่ให้ทำงาน ควรปิดทุกครั้งที่ไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน ตำแหน่งเบรกเกอร์อยู่ใต้เบาะ |
| หลอดไฟ LED | ตัวหลอด LEDเองเมื่อทำให้เกิดแสงขึ้นจะกินกระแสน้อยมากประมาณ 1-20mA มีอายุการใช้งานที่ยาวนาน ประมาณ 50,000 – 100,000 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับคุณภาพของแอลอีดี วงจรขับกระแส สภาพภูมิอากาศ ความชื้น และอุณหภูมิ ซึ่งก็มีอายุการใช้งานที่ยาวนานกว่าหลอดที่ให้แสงสว่างชนิดอื่นๆมาก |
| หัวชาร์จแบบ Type2 | หัวชาร์จสำหรับไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) Type 2 เป็นรูปแบบที่นิยมใช้สำหรับ EV ในยุโรป จีนและเกาหลีใต้ เป็นหัวต่อ 7 Pin จ่ายไฟอยู่ที่ 3.7 kW แต่ในผู้ผลิตบางรายได้พัฒนาให้เป็นรูปแบบ 3 Phase ทำให้จ่ายไฟได้ถึง 22 kW หัวชาร์จชนิดนี้ใช้งานค่อนข้างแพร่หลายในไทย |