แบตเตอรี่ลิเธียมมีความปลอดภัยมากน้อยเพียงใด
แบตเตอรี่ลิเธียมไอออน (Lithium-ion) เป็นเทคโนโลยีที่ปลอดภัย เนื่องจากมีการพัฒนาเทคโนโลยีจากแบตเตอรี่รุ่นก่อนหน้า ที่ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดไฟไหม้ ดังนี้
- การออกแบบที่ปลอดภัย
แบตเตอรี่ลิเธียมไอออนถูกออกแบบมาเพื่อลดความเสี่ยงจากความร้อนเกิน โดยใช้วัสดุและเทคโนโลยีที่ลดการลัดวงจร มีระบบระบายความร้อนที่มีประสิทธิภาพเพื่อควบคุมอุณหภูมิ
- ระบบจัดการแบตเตอรี่ (BMS)
ระบบนี้ช่วยควบคุมการชาร์จและการใช้งานแบตเตอรี่ ตรวจสอบอุณหภูมิ แรงดัน และกระแสไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันการโอเวอร์โหลดและลัดวงจร
- การทดสอบและมาตรฐาน
แบตเตอรี่ต้องผ่านการทดสอบตามมาตรฐานสากล เช่น UN38.3 และ IEC 62133 เพื่อรับประกันความปลอดภัยในทุกสภาพแวดล้อม รวมถึงการทดสอบการชนเพื่อความปลอดภัยในกรณีเกิดอุบัติเหตุ
- ข้อมูลสถิติความปลอดภัย
การเปรียบเทียบระหว่างรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และรถยนต์ที่ใช้น้ำมัน (ICE)
ข้อมูลจาก NFPA และ IIHS แสดงให้เห็นว่ารถยนต์ไฟฟ้ามีความเสี่ยงเกิดไฟไหม้น้อยกว่ารถยนต์ที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิง โดยในปี 2566 รถยนต์ไฟฟ้ามีการเกิดไฟไหม้ประมาณ 25 ครั้งต่อ 100,000 คัน ขณะที่รถยนต์น้ำมันมีการเกิดไฟไหม้ประมาณ 1,530 ครั้งต่อ 100,000 คัน และรถยนต์ไฮบริดมีเหตุการณ์ไฟไหม้สูงถึง 3,475 ครั้งต่อ 100,000 คัน
โอกาสที่จะเกิดไฟไหม้จากแบตเตอรี่ลิเธียม
โอกาสที่แบตเตอรี่ลิเธียมจะเกิดไฟไหม้มีค่อนข้าง ต่ำมาก เมื่อใช้งานในสภาวะปกติ และดูแลรักษาอย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตามปัจจัยบางประการสามารถเพิ่มความเสี่ยงได้ ดังนี้
ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยง
-
ความเสียหายทางกายภาพ แบตเตอรี่ที่ถูกกระแทก รั่วซึม หรือถูกเจาะ อาจเกิดไฟไหม้ได้ง่าย
-
การชาร์จที่ไม่เหมาะสม ชาร์จแบตเตอรี่ด้วยเครื่องชาร์จที่ไม่ได้มาตรฐานหรือชาร์จเกิน
-
ความร้อนสะสม การใช้งานหรือชาร์จในอุณหภูมิที่สูงเกินไป
-
การลัดวงจรภายใน เกิดจากวัสดุแยกขั้วชำรุด ซึ่งอาจทำให้เกิดการลัดวงจรและสร้างความร้อนสูง
-
อายุการใช้งาน แบตเตอรี่ที่ใช้งานมานานและเสื่อมสภาพ อาจมีโอกาสเสียหาย หรือเกิดปฏิกิริยาภายในที่ไม่เสถียร
-
ระบบควบคุมแบตเตอรี่ทำงานผิดพลาด ทำให้ชาร์จไฟเกินหรือปล่อยกระแสไฟมากเกินไป แบตเตอรี่เกิดความร้อนสูง
-
การดัดแปลงระบบแบตเตอรี่เอง การเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง เช่น การเพิ่มความจุของแบตเตอรี่ การปรับแต่งแรงดันไฟฟ้า หรือการใช้ชิ้นส่วนที่ไม่ได้มาตรฐาน อาจทำให้เกิดการลัดวงจร และเกิดความร้อนสะสม
วิธีลดความเสี่ยง
-
ตรวจสอบมาตรฐานแบตเตอรี่: เลือกแบตเตอรี่ที่ผ่านการรับรอง เช่น UN38.3, UL 1642
-
หลีกเลี่ยงความเสียหาย: ไม่ให้แบตเตอรี่ตกกระแทกหรือถูกเจาะ
-
ใช้อุปกรณ์ชาร์จที่ได้มาตรฐาน: ใช้เครื่องชาร์จที่ออกแบบมาเฉพาะกับแบตเตอรี่รุ่นนั้น
-
การจัดเก็บที่เหมาะสม: เก็บในที่แห้งและเย็น
-
การซ่อมบำรุง: เปลี่ยนแบตเตอรี่เมื่อมีอาการผิดปกติ เช่น บวม หรือมีรอยแตกร้าว
-
ไม่ควรดัดแปลงระบบแบตเตอรี่เอง
หากเกิดไฟไหม้จากแบตเตอรี่ลิเธียม มีข้อควรปฏิบัติดังนี้
-
เมื่อพบกลิ่นไหม้หรือควันไฟ ตั้งสติ อย่าตกใจ นำรถจอดข้างทางทันที และดับเครื่อง ดึงกุญแจออกเพื่อตัดระบบไฟฟ้า ถ้าจอดไม่ได้ให้เปิดสัญญาณไฟฉุกเฉิน แล้วจอดรถ
-
ออกจากรถโดยเร็ว หลีกเลี่ยงการสัมผัสควันที่มีพิษ
-
อยู่ห่างจากรถ ที่เกิดไฟไหม้อย่างน้อย 30 เมตร เพราะแบตเตอรี่ลิเธียมอาจเกิดการระเบิดหรือไฟลุกไหม้ซ้ำ
-
โทรแจ้งหน่วยกู้ภัย ติดต่อหน่วยกู้ภัยและให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่และประเภทของไฟไหม้
-
ไม่ใช้ถังดับเพลิงธรรมดา รอเจ้าหน้าที่ที่มีอุปกรณ์และความรู้ในการจัดการไฟไหม้จากแบตเตอรี่ลิเธียม